محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
232
خلاصة الحكمة ( فارسى )
شربت آلوبالو شربت آلوبالو : اخراج ريگ و سنگ گرده و مثانه كند و ادرار بول نمايد . صنعت آن : آلوبالو نيم رطل را در دو رطل آب ، شب بخيسانند و صباح بجوشانند ، هرگاه آب به نيمه آيد صاف نموده ، با دو رطل نبات سفيد به قوام آرند . قدر شربت : دو توله ، زياده هم توان داد . « 1 » شربت انار شراب رمان : به نسخهء شيخ الرئيس . خواص : مقوى معده است و نافع است از براى شوصه و سرفه . صنعت آن : آب انار شيرين بىدانه ، چهار رطل ؛ آب سيب شامى ، يك رطل ؛ با نبات سفيد يا فانيذ سنجرى ، يك رطل ؛ به قوام آورند . شربتى : دو اوقيه . « 2 » شربت بنفشه / شراب بنفشه / شراب بنفسج شراب بنفسج : منقول از كامل الصناعة . خواص : به جهت تبهاى گرم و سعال و تسكين غثيان خون و تليين طبع نافع است . صنعت آن : بنفشهء تازه سه رطل ؛ در چهار رطل آب بجوشانند تا به ربع رسد و با سه رطل ، شكر به قوام آورند و اگر بنفشه را مكرر كنند ، تليين آن قوىتر خواهد بود و همچنين هرچند تكرار زياده نمايند قوىتر مىگردد مانند شراب ورد ، و اگر بنفشهء خشك باشد يك رطل آن را جوشانيده با دو رطل شكر به قوام آورند . شراب بنفسج : ديگر مركب از اقتراح ابقراط [ كه ] معتدل است . خواص : درد شش و درد سينه و پهلو و درد گرده را سود دارد و ادرار بول كند و شكم را نرم كند و سينه و سر را نيك باشد و سرفه و تبهاى گرم را منفعت دارد .
--> ( 1 ) . حكيم محمد اعظم خان ؛ رموز اعظم ، ج 2 ، ص 146 . ( 2 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 140 .